Падвышанай увагі патрабуе сітуацыя, калі ад вайскоўца жадаюць не проста звычайнага выканання службовай задачы, а дзеянні, наступствы якога складана вярнуць назад.

Асабліва калі патрабуюць ужыць сілу ці зброю ў незразумелай сітуацыі; прычыніць шкоду грамадзянскаму, затрыманаму, палоннаму ці іншаму чалавеку; схаваць тое, што адбылося, або змяніць дакументы; перадаць маёмасць або звесткі невыразнаму атрымальніку; выканаць дзеянне "неафіцыйна", а аформіць яго потым; неадкладна падпісаць дакумент, сэнс якога незразумелы; выехаць за мяжу для ўдзелу ва ўзброеных дзеяннях; перайсці ў расійскае войска, ПВК ці іншае фармаванне.

Сама па сабе такая прыкмета нічога не даказвае, але гэта нагода не спяшацца з выкананнем. Сігнал, што наступствы трэба правяраць да наступнага незваротнага дзеяння, калі абстаноўка гэта дазваляе.

Што зрабіць зараз

Калі сітуацыя не патрабуе неадкладнага дзеяння і ёсць магчымасць разабрацца без дадатковай небяспекі:

• Удакладніце, што менавіта ад вас патрабуюць. Хто даў патрабаванне, у якой якасці, якое канкрэтна дзеянне трэба здзейсніць, дзе і ў адносінах да каго. Фразы накшталт "зрабі, потым растлумачу" не дапамагаюць ацаніць наступствы.
• Вызначыце тып праблемы. Калі гэтае здароўе, спагнанне, водпуск, дакументы ці іншае звычайнае службовае рашэнне — патрэбная адпаведная працэдура. Калі гаворка ідзе аб магчымым прычыненні шкоды чалавеку, прымяненні зброі, замежным узброеным канфлікце або ПВК - гэта ўжо высокая прававая рызыка.
• Захавайце свае дакументы, якія знаходзяцца ў вас законна. Кантракт, медыцынскія дакументы, афіцыйныя рашэнні, уласныя звароты і адказы на іх. Можна запісаць для сябе даты, пасады і змест таго, што адбылося. Не трэба дзеля фіксацыі сітуацыі атрымліваць доступ да сакрэтных матэрыялаў, выносіць службовыя дакументы ці капіраваць тое, што вам не дазволена капіяваць.
• Калі парушаюцца вашы правы - праверце парадак звароту або скаргі. Закон аб статусе ваеннаслужачых прадугледжвае звароты ваеннаслужачых і магчымасць абскардзіць рашэнні і дзеянні службовых асоб воінскай часці вышэйстаячаму органу або службовай асобе і (або) у суд. Канкрэтная працэдура залежыць ад таго, што адбылося.
• Калі магчыма крымінальная адказнасць – шукайце незалежную юрыдычную дапамогу. Асабліва да прымянення сілы, падпісання замежнага ваеннага кантракта або ўдзелу ў дзеяннях, сэнс якіх вы не можаце нармальна ацаніць.